Oude Pierre*
Charlie Munger wilde in het visserswinkeltje vishaken kopen: ‘Sommige waren knalgroen of knalpaars. Die zagen er geweldig uit, en flink duurder dan de rest. Ik vroeg de verkoper: ‘Hebben vissen echt een voorkeur voor zulke haken?’ De verkoper antwoordde: ‘Mister, ik verkoop niet aan vissen’.’
Vissen is niet makkelijk, vooral niet op zee. Je moet inschatten waar de vis zit, hoe het zit met de stromingen, de getijden en het zonlicht.
Stel even dat u tonijn wil vangen, maar u weet niet hoe. U wandelt langs de boten en u vraagt elke kapitein hoe hij denkt tonijn te zullen vangen.
De eerste zegt: ‘Ik vaar waar ik denk dat de vis zit, zet mijn vier hengels uit en vaar rustig heen en weer in de omgeving tot ik voldoende heb gevangen’.
De tweede toont trots zijn 24 hengels, met haken in knalpaars en knalgroen, en zegt: ‘Tonijnen zijn ‘big game’, uiterst moeilijk te vangen beesten. Ik heb mijn systeem gelukkig geperfectioneerd, waarbij ik, afhankelijk van 24 weertypes, een selectie maak van mijn hengels. Na een extensieve analyse weet ik precies waar te varen, hoe snel en in welke richting. Jaja, tonijnvissen is een geniale symbiose van techniek en menselijk vernuft.’
De tweede kapitein verkoopt zijn diensten aan drie keer de prijs van de eerste. U haat het te veel te betalen. Anderzijds bent u geen fan van de zee, wel van sashimi, en wenst u dus zo snel mogelijk voldoende tonijn te hebben. Met welke kapitein vaart u dan mee? De tweede toch maar? Ik dacht het al.
Complexiteit verkoopt. Wie u kan wijsmaken dat beleggen veel te moeilijk is voor u, dat het jaren studiewerk vergt, en een in de gewone handel niet te verkrijgen gesofisticeerd instrumentarium, dat enkel een ervaren kapitein weet waar, wanneer en hoe hij in de oceaan der aandelen de beste brokjes kan opvissen, die zijn broodje is gebakken.
De klant betaalt graag extra, want hij voelt zich beter begeleid. Hoe moeilijker de voorgestelde strategie, hoe geloofwaardiger de expert.
Trouwens, de keuze voor kapitein B klinkt gewoon logisch. Als de beurzen complex zijn als de oceaan, dan moeten de beursstrategieën toch ook complex zijn? Een moeilijke opdracht uitvoeren met een simpel plan, dat gaat toch niet?
Die beursexpert kan u bovendien makkelijk overtuigen. Mits een beetje datamining kan hij een strategie voorstellen die fantastisch heeft gewerkt in het verleden. Het volstaat om de begindatum en eventueel enkele criteria te tweaken om achteraf de hoogste rendementen te hebben ‘gerealiseerd’.
De complexe aanpak is evenwel zelden de beste. Tal van studies over het succes van verschillende beleggingsstrategieën, van poepsimpel tot hopeloos ingewikkeld, komen tot een eendere conclusie: meer complexiteit leidt niet tot meer rendement. Alleen zijn de kosten hoger.
Dus is de simpele strategie voor de klant de beste. Er is nóg een probleem met die keuze voor de complexe aanpak: u snapt die niet.
U denkt dan: ‘Die beheerder is slimmer dan ik. Daarom zal haar strategie superieur zijn.’ Maar wat als na een poos die strategie niét superieur is? U zal dan ontgoocheld zijn en snel de beheerder willen dumpen: ‘Dit is immers haar schuld, niet de mijne.’ Een simpele strategie is dus beter, ook omdat de belegger langer zal volhouden. Hij zal zijn eigen verantwoordelijkheid nemen, door de zure tegenvallende periode heen kijken, en zijn focus op de verre horizonten houden.
Lang leve eenvoud!
Stel dat u een expert vindt die u wil overtuigen dat beleggen helemaal niét moeilijk is. Stel ook dat u hem gelooft. Wat dan? Dan gaat u hem toch geen forse bedragen betalen voor dat inzicht? Ha neen! Dan kan u het net zo goed zelf doen. Maar wil u dat zelf doen? Eigenlijk niet, hé. U wil de meest blitse vishaken hebben, die (hopelijk) de klus voor u klaren.
Hoe die zeldzame expert die beweert dat beleggen simpel is, veel klanten aan de haak kan slaan, is mij een raadsel.
*Periodiek, in de zomermaanden al wat vaker dan anders, publiceren we een editoriaal van Pierre of een column van Zanna van meerdere jaren geleden. Deze is van april 2021.